Search

Μια ταχεία ματιά σε έναν… θερμό «ψυχρό πόλεμο»

Μια υπόγεια θρησκευτική και πολιτική σύγκρουση που μετρά πλέον πολλά χρόνια… Δύο χώρες που βρίσκονται σε έναν ακήρυχτο πόλεμο, ψυχρό ,όπως κάποιοι τον ονομάζουν, λόγω των ομοιοτήτων με εκείνον των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ… Δύο αντίθετες πλευρές που παλεύουν για μια κυριαρχία στη μέση Ανατολή… Ή μήπως όχι;

Η Μέση Ανατολή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από κάποιους ως η μεγαλύτερη αρένα συγκρούσεων των τελευταίων χρόνων. Όπλα, πύραυλοι, αίμα – πολύ αίμα, διαφθορά πολιτικών καθεστώτων, συγκρούσεις, αστάθεια, δήθεν αντιπαλότητες που κρύβουν υπόγειες συμμαχίες αλλά και υπόγεια και μη καταχωρημένα στον τεράστιο κατάλογο μίση χαρακτηρίζουν την περιοχή αυτή του κόσμου.

Θανατηφόρο μίσος και έμμεσες συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, εμφύλιος στη Συρία με χιλιάδες θύματα, αιματοχυσία στην Υεμένη και καταστροφικές τις περισσότερες φορές παρεμβάσεις των ΗΠΑ, της Τουρκίας και της Ρωσίας είναι μόνο μερικά γεγονότα που μπορούμε να ξεχωρίσουμε με μια ματιά στο νοητό κατάλογο αυτό που έχουν συνθέσει το status quo της Μ. Ανατολής. Με μια δεύτερη ματιά, όμως, μπορούμε να διακρίνουμε έναν ακήρυχτο πόλεμο να αχνοφαίνεται. Μια αιματοβαμμένη σημαία σύγκρουσης μεταξύ δύο σημαντικών δυνάμεων της περιοχής αυτής που δεν στρέφονται άμεσα η μια εναντίον της άλλης αλλά εμμέσως. Πώς; Συνήθως εμπλεκόμενες σε συγκρούσεις και υποστηρίζοντας αντιπάλους συμμάχους με πραγματικό, βέβαια, σκοπό να κατατροπώσουν στρατιωτικά και πολιτικά η μια την άλλη, ούσες σε αντίπαλα στρατόπεδα. Πρωταγωνίστριες δυνάμεις αυτού του “proxy war” (πόλεμος δι’ αντιπροσώπων) όπως αποκαλείται, λοιπόν, δεν είναι άλλες από το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας και το Ιράν, με βασικούς τους συμμάχους τις ΗΠΑ – άλλωστε η Σαουδική Αραβία αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή όπλων από ΗΠΑ, με συναλλαγές που φθάνουν τα τρις - και τη Ρωσία αντίστοιχα.

Θρησκευτική «απόσταση χιλιομέτρων»

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει η αναζήτηση της πηγής αυτού του μίσους που έχει εκδηλωθεί με πολλές μορφές. Η βασικότερη, ίσως, διαφορά των δύο δυνάμεων είναι θρησκευτικού περιεχομένου. Η Σαουδική Αραβία ανήκει στην πλευρά των Σουνιτών, όπως και η πλειοψηφία του Αραβικού κόσμου ενώ το Ιράν ανήκει στην μειοψηφία των Σιιτών. Το μίσος μεταξύ των δύο θρησκευτικών ομάδων ήταν, είναι και προβλέπεται να είναι αδιάσειστο. Μάλιστα, η Σαουδική Αραβία ανέκαθεν διεκδικούσε πρωτοκαθεδρία στην Μέση Ανατολή με κύριο επιχείρημα ότι ο Μωάμεθ γεννήθηκε εκεί ενώ αποτελεί και τον τόπο προέλευσης του Κορανίου. Κύριο εμπόδιο στην κατοχύρωση της μεγάλης επιρροής που αποζητά είναι το Ιράν το οποίο, επικαλούμενο ιστορικούς λόγους, προσπαθεί με κάθε μέσο (ακόμα και αιματηρό) να αναλάβει τα ηνία της περιοχής και να δημιουργήσει δρόμους επιρροής που θα φτάνουν ακόμη και στη Μεσόγειο.

Εισβολή στο Ιράκ

Πολλά γεγονότα στη διάρκεια των χρόνων οδήγησαν στην μεγιστοποίηση και συνεχή ενίσχυση του μίσους αυτού. Το 2003, οι ΗΠΑ εισβάλλουν στο Ιράκ και ο Hussein απομακρύνεται, ένας ηγέτης ο οποίος συνεισέφερε στην αποδυνάμωση του Ιράν. Την απομάκρυνση του εκμεταλλεύτηκε ο τότε Σιίτης ηγέτης του Ιράν για να ενισχύσει την επιρροή της χώρας στην Μ. Ανατολή.

Αραβική Άνοιξη

Η συνέχεια και ουσιαστικά η προσωποποίηση του μέχρι τότε μη εκδηλωμένου μίσους των δύο χωρών έγινε με την Αραβική Άνοιξη που ξέσπασε το 2011 - κύμα διαδηλώσεων, πολιτικών και κυβερνητικών αλλαγών και συγκρούσεων μεταξύ των Αραβικών κρατών. Οι δύο δυνάμεις επέλεξαν αντίπαλα στρατόπεδα σε κάθε σύγκρουση που ξέσπασε, ακολουθώντας πάντα τις «πλευρές» των ΗΠΑ η μεν Σ. Αραβία και της Ρωσίας το δε Ιράν και εκδήλωσαν με κάθε τρόπο τις διαφορές τους. Χαρακτηριστικά παραδείγματα υπάρχουν πολλά, με πρώτο και σημαντικότερο τον Εμφύλιο της Συρίας, όπου η Σαουδική Αραβία υποστήριξε με κάθε μέσο (όπλα και οικονομική ενίσχυση) τον FSY, δηλαδή τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό (αντάρτες) που στρέφονταν κατά της κυβέρνησης του Bashar al Assad, τον οποίο μανιωδώς υποστήριξε το Ιράν και φυσικά ο αδήλωτος σύμμαχος του, η Ρωσία. Ακόμη στην αιματοβαμμένη Υεμένη, που κατακλυζόταν από χολέρα, πείνα, βομβαρδισμούς και φτώχεια, η Σαουδική Αραβία στράφηκε κατά των Houthis, μιας Σιίτικης οργάνωσης που κατέρριψε το τότε πολιτικό καθεστώς υπό τον Hadi και ανέλαβε την εξουσία, η οποία λόγω θρησκευτικής ταυτότητας κυρίως υποστηρίχθηκε αφανώς από το Ιράν. Οι συγκρούσεις στην Υεμένη, πλέον από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, συνεχίστηκαν, οι πύραυλοι έπεφταν σαν αστραπές και η εμπλοκή Σαουδικής Αραβίας και Ιράν στην ήδη τεταμένη κατάσταση επιδείνωσε την πολιτική αστάθεια και πότισε το Υεμενικό χώμα με πορφυρό αίμα.

Ταξίδι στο Λίβανο και στο Κατάρ

Δύο ακόμη προφανείς εκδηλώσεις του μίσους των δύο χωρών μας ταξιδεύουν στο Λίβανο και στο Κατάρ. Ξεκινώντας από το Λίβανο, υπήρξαν έντονες υπόνοιες πως η παραίτηση του τότε πρωθυπουργού Saad Hariri, τον Νοέμβριο του 2017 - που δικαιολογήθηκε ως απότοκο της έντονης παρέμβασης του Ιράν στα έσω της χώρας , ήταν αποτέλεσμα έντονων πιέσεων του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας και ένας ακόμη «άσσος» της στην παρτίδα με αντίπαλους τους Σιίτες του Ιράν. Φυσικά αυτό οδήγησε σε έντονη σύγκρουση μεταξύ Λιβάνου και Σαουδικής Αραβίας. 5 Δεκεμβρίου, η παραίτηση του ανεκλήθη. «Πετώντας» στο Κατάρ, αξιοσημείωτη ήταν η διακοπή διπλωματικών σχέσεων μεταξύ του τελευταίου και Σαουδικής Αραβίας, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Αιγύπτου, κατηγορώντας το για υπόγεια συνεργασία και ενίσχυση τόσο του Ιράν όσο και εξτρεμιστών.

Γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, πως ο ακήρυχτος αυτός πόλεμος δεν είναι τελικά και τόσο ακήρυχτος. Πίσω από τις κουρτίνες και με μια πιο αντικειμενική και σφαιρική θεώρηση καταστάσεων και γεγονότων, το μίσος, η αντιπαλότητα και οι… «ψυχρές συγκρούσεις» είναι φανερές. Ανέκαθεν ήταν, μάλλον, αλλά καλύπτονταν από πέπλα άλλων συγκρούσεων που είχαν αντλήσει το συνολικό ενδιαφέρον των δυνάμεων της περιοχής και όχι μόνο. Με τα γεγονότα, όμως, που μεσολάβησαν και με την παγίωση μιας τεταμένης κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή, η θερμότητα ανέβηκε και «θέρμανε» τον ψυχρό αυτό πόλεμο, αναδεικνύοντας τον, πλέον, σε όλο του το «μεγαλείο». Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, στο αιματηρό αυτό παιχνίδι έχουν ενταχθεί και άλλοι, οικονομικοί, παράγοντες που ενισχύουν την αντιπαράθεση αυτή, με κύριο τις πετρελαιοπηγές και τα κοιτάσματα φυσικού αερίου και φυσικά τις διαδρομές που θα ακολουθήσουν οι αγωγοί με σκοπό τη διοχέτευση σε όλο τον κόσμο. Βέβαια, το τελευταίο αποτελεί ένα θέμα που γεννά εχθρότητα και ανταγωνισμό σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής αλλά οι δύο πρωταγωνίστριες μας δεν μένουν ανεπηρέαστες.

Φυσικά, ένα δοκίμιο εξιστόρησης γεγονότων 2 σελίδων δεν μπορεί να αποτυπώσει με απόλυτη ακρίβεια ένα τόσο ευρύ ιστορικό – πολιτικό – θρησκευτικό γεγονός αλλά μια γρήγορη ματιά νομίζω, φίλε αναγνώστη, επετεύχθη. Μια μικρή, απειροελάχιστη γεύση, με άλλα λόγια, για το «γιατί», το «πότε», το «ποιοί» και το «πώς», στο βαθμό που είναι δυνατόν και με τα δεδομένα που βρίσκονται στο φως του ηλίου. Οι εξελίξεις, όμως, τρέχουν, οι καταστάσεις αλλάζουν και τα δεδομένα μεταβάλλονται. Τί μέλει γενέσθαι; Αναμένουμε να το δούμε.

Recent Posts

See All

Εκτός Ελέγχου

Ένας τίτλος που μοιάζει να έχει βγει από σειρά τρόμου, κάποιον Κόκκινο Κύκλο ή κάποια Δέκατη Εντολή. Και το τρομακτικό είναι πως, αυτή η πρώτη σκέψη δεν πέφτει και πολύ έξω. Η μέθοδος Επαγωγική ή παρα

Quarantined

Πέρασε καιρός από την τελευταία «μοιρασιά»… «Μοιρασιά» σκέψεων, συναισθημάτων, τετράγωνης - στρογγυλοποιημένης λογικής. Εξελίξεις σε κρατούν πίσω, υποχρεώσεις και άγχη σε προσγειώνουν από το ροζ σου σ